I se lalolagi ua tumu i le alualu i luma o tekinolosi ma le fesoʻotaʻiga, e faʻaita le iloa o loʻo tauivi pea le toʻatele o tagata i le lalolagi atoa ina ia faʻalogoina lelei o latou leo. Peitaʻi, o loʻo i ai le faʻamoemoe mo se suiga, faʻafetai i taumafaiga a faʻalapotopotoga e pei o Malo Aufaatasi (ONU). I totonu o lenei blog, matou te suʻesuʻeina ai le aʻafiaga ma le taua o le leo, ma le auala e faʻamalosia ai e le ONU i latou e leai ni leo e ala i le faʻatalanoaina o latou popolega ma le tau mo a latou aia tatau.
Uiga o le leo:
O le leo o se vaega taua o le faasinomaga ma le faʻaalia o le tagata. O le auala lea tatou te faʻasalalau atu ai o tatou manatu, popolega ma manaʻoga. I sosaiete e faʻalologo pe le amanaʻiaina ai leo, e leai se saʻolotoga, sui ma le avanoa i le faʻamasinoga tonu a tagata taʻitoʻatasi ma nuʻu. I le iloaina o lenei mea, ua i ai le ONU i le taʻimua i taumafaiga e faʻamalosia ai leo o vaega faʻatauvaʻa i le lalolagi atoa.
O fuafuaga a le ONU e faʻamalosia ai i latou e leai ni leo:
Ua malamalama le ONU e le lava le na o le i ai o le aia tatau e tautala ai; e tatau foi ona i ai le aia tatau e tautala ai. E taua foi le faamautinoa o loo faalogoina ma faaaloalogia nei leo. O nisi nei o fuafuaga autu o loo faia e le ONU e fesoasoani ai i e leai ni leo:
1. Fono a Aia Tatau a Tagata (HRC): O lenei fa'alapotopotoga i totonu o le ONU e galue e fa'alauiloa ma puipuia aia tatau a tagata i le lalolagi atoa. E iloilo e le Komisi o Aia Tatau a Tagata le tulaga o aia tatau a tagata i atunu'u auai e ala i le faiga o le Iloiloga Fa'avaitaimi Lautele, e tu'uina atu ai se fa'avae mo tagata ua a'afia ma o latou sui e fa'aalia ai o latou popolega ma fautuaina ni fofo.
2. Sini Tau Atina'e Fa'aauau (SDGs): Ua fa'atulaga e le ONU Sini Tau Atina'e Fa'aauau e 17 e fa'aumatia ai le mativa, le le tutusa ma le fia'ai a'o fa'alauiloaina le filemu, fa'amasinotonu ma le soifua manuia mo tagata uma. O nei sini e maua ai se fa'avae mo vaega fa'atauva'a e fa'ailoa ai o latou mana'oga ma galulue fa'atasi ma malo ma fa'alapotopotoga e fa'afetaia'ia nei mana'oga.
3. UN Women: O lenei ofisa e galue mo le tutusa o alii ma tamaitai ma le faamalosia o tamaitai. E lagolagoina taumafaiga e faamalosia ai leo o tamaitai, tetee atu i sauaga e faavae i itupa ma faamautinoa avanoa tutusa mo tamaitai i vaega uma o le olaga.
4. Fa'alapotopotoga a Malo Aufaatasi mo Tamaiti: O le Fa'alapotopotoga a Malo Aufaatasi mo Tamaiti e taula'i i aia tatau a tamaiti ma ua tautino atu e puipuia ma fa'alauiloa le soifua manuia o tamaiti i le lalolagi atoa. E ala i le Polokalama Auai o Tamaiti, e fa'amautinoa ai e le fa'alapotopotoga e iai le sao o tamaiti i fa'ai'uga e a'afia ai o latou olaga.
Aafiaga ma faʻamoemoega i le lumanaʻi:
O le tautinoga a le ONU e tuʻuina atu se leo i ē e leai ni leo ua i ai se aafiaga tele, ma faʻaosofia ai suiga lelei i nuʻu i le lalolagi atoa. I le faʻamalosia o vaega ua faʻatauvaʻaina ma faʻalauteleina o latou leo, e faʻaosofia ai e le ONU ni gaioiga faʻaagafesootai, faʻavaeina tulafono ma luʻitauina tu ma aga masani ua leva. Peitaʻi, o loʻo i ai pea luʻitau ma e manaʻomia taumafaiga faifai pea e faʻatumauina ai le alualu i luma ua ausia.
I le agai i luma, e mafai e tekinolosi ona faia se sao taua i le faʻalauteleina o leo e masani ona le amanaʻiaina. E tatau i le ONU ma ona atunuʻu auai ona faʻaaogaina faʻavae numera, ala o faasalalauga lautele ma tauvaga faʻavae i totonu o nuʻu e faʻamautinoa ai le aofia ai ma le faigofie ona maua e tagata uma, e tusa lava po o le a le tulaga o le atunuʻu poʻo le tamaoaiga ma le tamaoaiga.
i le faaiuga:
O le leo o le auala lea e faʻaalia ai e tagata o latou mafaufauga, popolega, ma miti. O fuafuaga a le ONU e aumaia ai le faʻamoemoe ma le alualu i luma i nuʻu ua faʻatauvaʻaina, ma faʻamaonia ai e mafai e le gaioiga faʻatasi ona faʻamalosia i latou e leai ni leo. I le avea ai ma tagatanuu o le lalolagi, e iai lo tatou tiutetauave e lagolago ai nei taumafaiga ma talosagaina le faʻamasinoga tonu, tutusa o sui ma le aofia ai o tagata uma. O le taimi lenei e iloa ai le mana o le leo ma o mai faʻatasi e faʻamalosia i latou e leai ni leo.
Taimi na lafoina ai: Setema-14-2023
